Historia habitatu La Chalupa: od eksperymentów podwodnych i badań akwanautów po Jules’ Undersea Lodge oraz rekord 100 dni Josepha Dituriego.
Zanim podwodne konstrukcje zaczęły przyjmować turystów, służyły naukowcom. Jedno z takich laboratoriów przetrwało zmianę przeznaczenia i stało się hotelem, do którego nie prowadziły zwykłe drzwi — trzeba było dopłynąć pod wodą.
Historia mieszkania pod powierzchnią morza sięga eksperymentów Jacques’a-Yves’a Cousteau. W latach 60. XX wieku w ramach programu Conshelf badacze sprawdzali, czy człowiek może przez dłuższy czas mieszkać i pracować na dnie. Podwodne habitaty pozwalały prowadzić obserwacje bez konieczności każdorazowego powrotu na powierzchnię.
Takie przedsięwzięcia wiązały się z nurkowaniem saturowanym. Przy dłuższym pobycie pod zwiększonym ciśnieniem tkanki organizmu nasycają się gazami obojętnymi, dlatego powrót na powierzchnię wymaga odpowiednio zaplanowanej dekompresji. Dla zespołów badawczych oznaczało to możliwość organizowania dłuższych prac podwodnych.

Jednym z takich obiektów była La Chalupa — habitat wykorzystywany do badań u wybrzeży Portoryko. Po zakończeniu działalności naukowej konstrukcja nie trafiła na złom. Przebudowano ją i przeniesiono na Florydę, gdzie otrzymała zupełnie nowe zadanie.
Od laboratorium do podwodnego hotelu
W Key Largo dawny habitat zaczął działać jako Jules’ Undersea Lodge. Nazwa nawiązywała do Juliusza Verne’a, autora „Dwudziestu tysięcy mil podmorskiej żeglugi”. Goście docierali do hotelu, nurkując na głębokość około dziewięciu metrów, a następnie wpływali do wnętrza przez otwór wejściowy od spodu konstrukcji, zwany moon pool.
Za iluminatorami pokojów rozciągał się podwodny krajobraz. To, co wcześniej stanowiło miejsce pracy naukowców, stało się nietypowym miejscem noclegowym, w którym nadal obowiązywały zasady bezpieczeństwa związane z przebywaniem pod wodą.
Historia habitatu ma również współczesny rozdział. W 2023 roku Joseph Dituri spędził w Jules’ Undersea Lodge 100 dni bez wynurzania się na powierzchnię, prowadząc przy tym obserwacje i działania edukacyjne. Jego pobyt został odnotowany przez Guinness World Records jako rekord najdłuższego pobytu w stacjonarnym habitacie podwodnym.

Dr Joseph Dituri podczas badań prowadzonych w habitacie Jules’ Undersea Lodge na Florydzie. Fot. drdeepsea / Instagram, archiwum BlueLife.
Sam Jules’ Undersea Lodge figuruje w rejestrze Guinnessa jako pierwszy podwodny hotel. Dawne laboratorium pokazuje więc, jak technologia opracowana dla nauki może zyskać drugie życie — tym razem jako miejsce, w którym można było przenocować.
Nowy rozdział La Chalupy
We wrześniu 2025 roku La Chalupa rozpoczęła kolejny etap swojej historii. Dawny Jules’ Undersea Lodge przeszedł pod zarząd Marine Resources Development Foundation i otrzymał nazwę Jules’ Undersea Lab. Obiekt stał się częścią MarineLab Undersea Park & Museum, a jego działalność ponownie koncentruje się na edukacji i poznawaniu podwodnego środowiska. Nadal organizowane są w nim pobyty z noclegiem, jednak mają one charakter programów edukacyjnych, a nie tradycyjnej oferty hotelowej. W ten sposób dawny habitat badawczy, po latach funkcjonowania jako hotel, ponownie zbliżył się do swojego pierwotnego przeznaczenia.
Źródła: Marine Resources Development Foundation — „Undersea Explorations”; The Cousteau Society — „Conshelf”; Divers Alert Network — „Saturation Diving”; Guinness World Records — „First underwater hotel” oraz „Longest time spent living in an underwater fixed habitat”; MarineLab Undersea Park & Museum — „About”, „Jules’ Undersea Lab”.